Wykład Systemy Operacyjne 2024/25

slajdy z pierwszej części wykładu (tematy 1-7, M. Grochowski) so.pdf (7MB)

slajdy z drugiej części wykładu (P. Ablewski) SOPER.pdf

Uwaga: slajdy są aktualizowane na bieżąco w trakcie postępów wykładu.
Data ostatniej modyfikacji znajduje się na slajdzie tytułowym

Wprowadzenie

Co to jest system komputerowy?

Co to jest system operacyjny?

Historia komputerów i systemów operacyjnych

Architektura komputerów

Architektura i działanie procesora. Przetwarzanie rozkazów

Rodzaje i hierarchia pamięci

Magistrale i urządzenia peryferyjne

Jak system komputerowy wykonuje programy?

Monitor prosty

Buforowanie

Spooling

Wieloprogramowość

Systemy z podziałem czasu

Systemy rozproszone, systemy czasu rzeczywistego

Przerwania

Systemy z obsługą przerwań

Struktura wejścia-wyjścia

Dualny tryb pracy

Funkcje systemowe

Procesy

Model procesu i jego implementacja

Stany procesów

Zarządzanie procesami

Wątki użytkownika, wątki jądra, procesy lekkie

Zadania w Linux

Wywłaszczenie

Zarządzanie procesami

Algorytmy przydziału procesora

Priorytety

Planista CFS

Komunikacja międzyprocesowa, sygnały

Synchronizacja procesów

Obszary krytyczne i wyścigi

Wzajemne wyłączanie z aktywnym czekaniem:

Problem producenta konsumenta

Semafory

Monitory

Zakleszczenia

Zarządzanie pamięcią

Zarządzanie pamięcią bez wymiany i stronicowania

Wymiana

Pamięć wirtualna

Segmentacja

Zarządzanie przestrzenią dyskową

Rodzaje plików

Partycje i systemy plików, systemy plików z kroniką

Zarządzanie logicznymi wolumenami

Macierze dyskowe

Struktura systemów operacyjnych

Systemy monolityczne

Systemy warstwowe

Maszyny wirtualne

Model klient-serwer

Przykłady systemów operacyjnych

MSDOS, Windows 95/98

Windows 2000/NT/...

Unix, GNU/Linux

Słownik skrótów

Literatura

A. S. Tanenbaum, H. Bos. Systemy operacyjne. Wydawnictwo Helion, 2015.

W. Stallings. Systemy operacyjne. Architektura, funkcjonowanie i projektowanie. Wydanie IX. Wydawnictwo Helion, 2018.

A. Silberschatz, P.B. Galvin, Gr. Gagne. Podstawy systemów operacyjnych. Tom 1-2. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, 2021.

L. Null, J. Lobul, The Essentials of Computer Organization and Architecture, PDF

A. S. Tanenbaum, A. S. Woodhull. Operating Systems: Design and Implementation . PDF

A. S. Tanenbaum, Modern Operating Systems, PDF

R. Love. Linux kernel. Przewodnik programisty. Wydawnictwo Helion, Gliwice, 2004.

-----

Warunki zaliczenia

zaliczenie laboratorium

zdanie egzaminu (zob. sylabus przedmiotu w USOS)

Materiały uzupełniające

Zbiór różnych linków rozszerzających wiadomości z wykładu

Historia komputerów i systemów operacyjnych

History_of_computing_hardware

Timeline_of_operating_systems

History_of_Unix

http://fizyka.umk.pl/~jkob/_downloads/8800d324a75dfe1730f8fa8457c6d67e/linux30.pdf wykład Jacka Kobusa na 30-to lecie Linuksa

Architektura i działanie procesora. Architektura współczesnych komputerów

Jak system komputerowy wykonuje programy?

Przerwania

Procesy i wątki

Zarządzanie procesami. Planista

Komunikacja międzyprocesowa i synchronizacja

Zarządzanie pamięcią

Zarządzanie przestrzenią dyskową

Struktura systemów operacyjnych

Przykłady systemów operacyjnych