Poprzedni rozdział. | Jak działa mózg - spis treści.


9.4 Podsumowanie funkcji kory

Podsumowanie udziału poszczególnych płatów kory mózgu w różnych funkcjach psychicznych.
To podsumowanie będzie później częścią ogólnego podsumowania funkcji różnych obszarów mózgu, podczepionego do mapy mózgu.

Płat potyliczny:

  • widzenie; analiza koloru, ruchu, kształtu, głębi;
  • skojarzenia wzrokowe, ocena, decyduje czy wrażenie jest analizowane i jaki jest jego priorytet.

Wyniki uszkodzeń płata potylicznego:

  • dziury w polach wzrokowych (skotoma);
  • trudności w umiejscowieniu widzianych obiektów;
  • halucynacje wzrokowe; niedokładne widzenie obiektów, widzenie aureoli;
  • trudności w rozpoznawaniu kolorów;
  • trudności w rozpoznawaniu znaków, symboli, słów pisanych;
  • trudności w rozpoznawaniu rysunków;
  • trudności w rozpoznawaniu ruchu obiektu;
  • trudności z czytaniem i/lub pisaniem.


Płat skroniowy:

  • zakręt górny i wieczko: słuch muzyczny, fonematyczny i wrażenia dźwiękowe;
  • obszar Wernickego - rozumienie mowy, gramatyka, prozodia;
  • zakręt dolny: rozpoznawanie obiektów;
  • kategoryzacja obiektów; pamięć werbalna, zapamiętywanie;
  • część podstawna: analiza zapachów

Uszkodzenia płatów skroniowych:

  • zaburzenia słuchu, rozumienia mowy i percepcji dźwięków;
  • zaburzenia wybiórczej uwagi na bodźce słuchowe i wzrokowe;
  • problemy w rozpoznawaniu widzianych obiektów; trudności w rozpoznawaniu twarzy (prozopagnozja);
  • upośledzenie porządkowania i kategoryzacji informacji werbalnych;
  • lewa półkula - trudności w rozumieniu mowy (afazja Wernickego);
  • uszkodzenia prawej półkuli moga spowodować słowotok;
  • trudności w opisywaniu widzianych obiektów;
  • zaburzenia pamięci - amnezja następcza, problemy z przypominaniem;
  • zaburzenia zachowań seksualnych;
  • zaburzenia kontroli zachowań agresywnych.

Płat ciemieniowy:

  • część górna: czucie dotyku, temperatury, bólu;
  • umiejscowienie wrażeń czuciowych;
  • prawa część dolna: pamięć robocza związana z orientacją przestrzenną, wyobraźnia, układ odniesienia względem swojego ciała konstruowany na podstawie wrażeń wzrokowych;
  • lewa część dolna: modelowanie relacji przestrzennych ruchów palców, rotacja mentalna, ocena szybkości ruchu;
  • pomiędzy i część przyśrodkowa: celowe ruchy;
  • integracja ruchu i wzroku;
  • integracja czucia i wzroku w jeden percept;
  • manipulacja obiektami wymagająca koordynacji i wyobraźni przestrzenno/ruchowej.
  • rozumienie języka symbolicznego, pojęć abstrakcyjnych, geometrycznych.

Uszkodzenia płata ciemieniowego:

  • całkowita niepodzielność uwagi;
  • niezdolność do skupiania wzroku na określonym miejscu (apraksja wzrokowa);
  • trudności w orientacji przestrzennej;
  • trudności w integracji wrażeń wzrokowych w jedną całość (symultagnozja);
  • trudności w koordynacji ruchu oczu i rąk;
  • niezdolność do celowego działania wymagającego ruchu (apraksja), problemy w troszczeniu się o siebie;
  • lewy - niezdolność do odróżnienia kierunków, lewa-prawa
  • trudności w liczeniu (dyskalkulia) i matematyce, zarówno algebrze jak i geometrii;
  • niezdolność do nazwania obiektu (anomia);
  • okolice lewego zakrętu kątowego - niezdolność do umiejscowanienia słów pisanych (agrafia);
  • problemy z czytaniem;
  • prawy - brak świadomości niektórych obszarów przestrzenii i części ciała (jednostronne zaniedbanie);
  • anozagnozja, zaprzeczanie niesprawności;
  • trudności w rysowaniu;
  • trudności w konstruowaniu obiektów;
  • zaburzenia osobowości (zwykle lezje ciemieniowo-skroniowe).

Płat czołowy: działanie

  • część górna - funkcje ruchowe, pierwotna kora ruchowa, kora przedruchowa, dodatkowa kora ruchowa;
  • pamięć wyuczonych działań ruchowych, np. taniec, nawyki, specyficzne schematy zachowań, wyrazy twarzy;
  • lewy płat - obszar Broki (mowa, rozumienie zachowań);
  • pola czołowe oczu (ruch gałek ocznych zależny od woli);
  • część przedczołowa: "zdawanie sobie sprawy";
  • planowanie i inicjacja działania w odpowiedzi na zdarzenia zewnętrzne;
  • oceny sytuacji;
  • przewidywanie konsekwencji działań - symulacje w modelu świata;
  • konfromizm społeczny, takt, wyczucie sytuacji;
  • analiza i kontrola stanów emocjonalnych, ekspresji językowej;
  • uczucia błogostanu (układ nagrody), frustracji, lęku i napięcia;
  • lewy płat - kojarzenie znaczenia i symbolu (słowa), kojarzenie sytuacyjne;
  • pamięć robocza;
  • wola działania, podejmowanie decyzji;
  • relacje czasowe, kontrola sekwencji zdarzeń.
  • część podstawna, kora okołooczodołowa -

Efekty uszkodzeń płata czołowego:

  • utrata możliwości poruszania częściami ciała;
  • afazja Broki;
  • niezdolność do planowania wykonania sekwencji ruchów przy wykonywaniu czynności;
  • niezdolność do działań spontanicznych;
  • schematyczność myślenia;
  • "zapętlenie", uporczywe nawracanie do jednej myśli;
  • trudności w koncentracji na danym zadaniu; trudności w rozwiązywaniu problemów;
  • niestabilność emocjonalna; zmiany nastroju;
  • nieakceptowalne zachowania społeczne; zachowania agresywne;
  • lewy płat - depresja, prawy - zadowolenie;
  • prawy tylny - trudności w zrozumieniu kawałów i śmiesznych rysunków, preferencje dla niewybrednego humoru;
  • zmiany osobowości.

Płat limbiczny i jego okolice:

  • analiza wrażeń węchowych;
  • analiza wrażenia bólu;
  • kontrola negatywnych emocji; współpraca z ciałem migdałowatym;
  • skupienie uwagi;
  • reprezentacja pojęć dotyczących "ja".

Uszkodzenia:

  • złudzenia węchowe; zanik wrażeń węchowych;
  • nadpobudliwość; niepokój;
  • utrata kontroli nad emocjami;
  • wrażenia ciągłego bólu lub brak wrażeń bólowych.

Móżdżek:

  • koordynacja ruchów celowych;
  • utrzymanie równowagi;
  • regulacja napięcia mięśni;
  • pamięć niektórych odruchów;
  • wpływ na ruchy oczu.

Uszkodzenia:

  • brak koordynacji ruchów (asynergia); niezgrabność; brak precyzji ruchów;
  • problemy z utrzymaniem normalnej postawy ciała; zaburzenia równowagi;
  • trudności w ocenie zasięgu i momentu zatrzymania ruchu; trudności w łapaniu obiektów;
  • niezdolność do wykonywania szybkich ruchów naprzemiennych;
  • drżenie ciała;
  • potykanie się, tendencja do przewracania i "chodzenia na szerokich nogach";
  • słabe napięcie mięśni (hipotonia);
  • niewyraźna mowa;
  • nystagmus, gwałtowne ruchy gałek ocznych.

Pień mózgu: śródmózgowie, most, rdzeń przedłużony:

  • oddychanie (most);
  • kontrola rytmu serca (rdzeń przedłużony);
  • połykanie, kaszel i odruchy wymiotne (rdzeń przedłużony);
  • odruchy zaskoczenia, podskoku (śródmózgowie);
  • kontrola systemu autonomicznego: pocenia się, cisnienia krwi, temperatury i trawienia.
  • ogólny poziom przytomności;
  • sen
  • utrzymywanie równowagi.

Efekty uszkodzeń:

  • płytki oddech i problemy w produkcji mowy;
  • trudności w połykaniu płynów i pozywienia; (dysfazia);
  • problemy z równowagą, koordynacją, ruchami;
  • kręcenie się w głowie i wymioty (vertigo);
  • trudności w postrzeganiu środowiska;
  • zaburzenia snu (bezdech, bezsenność).



Następny rozdział. | Jak działa mózg - spis treści.