Wstęp do kognitywistyki.


Nie masz pojęcia jak działa telefon komórkowy, a chcesz zrozumieć, jak działa Twój mózg i skąd się bierze świadomość? I masz już na ten temat wiele opinii?
Chyba żartujesz ... albo wystarczy Ci wiara w duchy.

W roku akademickim 2016/2017 prowadzę roczny wykład "Wstęp do kognitywistyki".
Pierwszy semestr jest ogólnym wstępem dotyczącym natury umysłów, a drugi semestr dotyczy głównie zagadnień mózg-umysł-zachowanie, czyli neurofizjologii behawioralnej oraz modeli działania mózgu.
Wykłady te przeznaczone są dla kierunku "Kognitywistyka" ale traktuję je jako wykłady otwarte, dostępne są dla studentów wszystkich kierunków.
Stare notatki są stopniowo zastępowane przez nowe (powyżej czerwonej kreski), kilka referatów jest tutaj. Notatki są uzupełniane w czasie trwania wykładu.

Wykład w semestrze zimowym będzie odbywać się w środy o godz. 15:00, sala I, budynek Collegium Minus. Ponieważ w planie mam tylko 15 godzin na semestr będziemy mieli czasami więcej niż 45 minut, bo w czasie semestru kilka dni zwykle wypada z powodu świąt czy konferencji. Chociaż to tylko 15 godzin jest sporo pracy własnej, więc kolejne 15 godzin (albo kilka razy tyle) powinno Wam zająć studiowanie i pisanie komentarzy do poszczególnych wykładów w oparciu o udostępnione notatki. Komentarze trzeba umieszczać do południa w dzień przed kolejnym wykładem (czyli do południa we wtorek) na stronach Wiki, gdzie zamieściłem szczegółowe instrukcje.

W zasadzie wykład będzie głównie podsumowaniem najważniejszych punktów związanych z omawianym tematem, może się też odnosić do wątpliwości i pytań zawartych w komentarzach, które powinniście pisać by uzyskać zaliczenie i dopuszczenie do egzaminu. Notatki są szczegółowe, jest w nich wiele odnośników do literatury i hiperlinków, powinno to pozwolić osobom zainteresowanym na pogłębienie tematu, ale nie spodziewam się, by każdy zajrzał do wszystkich odnośników. Najważniejsze jest sprawdzenie, czy potraficie sensownie odpowiedzieć na pytania na końcu wykładów.

Zaliczenie i egzamin (zwiń/rozwiń)

Studenci, którzy powtarzają rok lub mają warunek. Zwiń/Rozwiń

Część osób uważa, że wszystko wie i nie musi uczestniczyć w zajęciach i czytać notatek. Przykładowe pytania do egzaminu są na końcu każdego wykładu, więcej pytań z Waszych komentarzy zostanie tam dodanych. Spróbujcie odpowiedzieć na niektóre pytania i potem sprawdzić w notatkach czy są to odpowiedzi prawidłowe. Niestety, zwykle okazuje się, że tylko się Wam wydawało ... Niektóre zabawne odpowiedzi na pytania egzaminacyjne całkowicie mijające się z faktami są w na tej stronie.
Tu są uwagi na temat sensowności wykładów i ogólnie studiowania.

Serdecznie zapraszam na wykłady. Godziny konsultacji są na mojej stronie.
Włodzisław Duch

Ogólna mapa wykładów | Stara mapa wykładów.
Przejdź do części II: Mózg, umysł i zachowanie.


Część I: Natura umysłów.


Zwiń/Rozwiń

W tej części dowiemy się czym zajmuje się kognitywistyka, jakie są historyczne źródła pojęć opisujących stany mentalne, jakie są tu popularne błędy i teorie, które niewiele wyjaśniają lub stwarzają tylko pozory wyjaśnień, jak z punktu widzenia współczesnej nauki możemy ocenić wysiłki filozofów by zrozumieć naturę umysłów, jakie możliwości poznawcze mają powstałe w wyniku ewolucji umysły zwierząt, i jak wyglądała ewolucja ludzkiego umysłu.

A00. Organizacja wykładu: (ogólne informacje)

W0: 5/10/2016

A01. Wstęp: umysł, mózg i modele.

1. Umysł, mózg i modele, czyli jak zrozumieć umysł? | 2. Kognitywistyka: skąd się wzięła? | 3. Kognitywistyka: podstawowe problemy
Czym jest kognitywistyka?, Kognitywistyka i Media w Edukacji 1 (1998) pp. 9-50 | 7 pytań na temat kognitywistyki, wywiad zrobiony przez Marka Kasperskiego z W. Duchem (2001) |
Pytania W1
W1: 12/10/2016

A02. Historia pojęć dotyczących umysłu.

1. Znaczenie mitów dla zrozumienia umysłu | 2. Najstarsze mity: Mezopotamia i Egipt | 3. Mity hebrajskie | 4. Psyche i policentryzm: mity greckie | 5. Ying i Yang - tradycje Chin | 6. Abidharma - Psychologia buddyjska i introspekcja | 7. Inne mity
Historia pojęć "duch" i "dusza" | Umysł, świadomość i nieświadomość |
Pytania W2
W2, 19/10/2016

A03. Folklor umysłu.

1. Przednaukowe pojęcia kształtujące myślenie o umyśle. | 2. Zjawiska paranormalne. | 3. Nieśmiertelna dusza? | 4. Naiwność ludzka nie zna granic. | 5. Irracjonalność potocznego myślenia. | 6. Wnioski: fantazja i rzeczywistość.
Pytania W3
W3, 26/10/2016

A04. Manowce umysłu.

Interesujące teorie, które zawiodły pokładane w nich nadzieje. 1. Psychologia i modele psychoanalityczne, Freud, Jung i inni psychoanalitycy | 2. Fenomenologia i egzystencjalizm | 3. Psychologia humanistyczna i transpersonalna | 4. Metafory wynikające z teorii chaosu | 5. Teoria katastrof | 6. Holograficzna teoria umysłu | 7. Mechanika kwantowa i świadomość | 8. Manowce filozofii | 9. Manowce różnorakie | 10. Podsumowanie |
Pytania W4

W4, 9/11/2016

A05. Filozofia umysłu.

1. Starożytni Grecy: filozofia presokratejska, Platonizm, Sofistyka | 2. Renesans filozofii: Kartezjusz | Spinoza | Mechanicyzm | Locke | Berkeley | Hume | Hartley | Reid | Kant | 3. Pragmatyzm: Huxley | Peirce | James | Dawey 4. Wiek XX, atomizm i pozytywizm logiczny, filozofia analityczna: Russell i Whitehead | Tarski | Wittgenstein | Koło Wiedeńskie | Popper | Quine | Rorty
Pytania W5
W5, 16/11/2016

A06. Filozofia umysłu - wielkie problemy.

1. Problem psychofizyczny | 2. Problem wolnej woli | 3. Podsumowanie |
Pytania W6
W6, 30/11/2016

A07. Filozofia kognitywna I.

1. Narodziny kognitywizmu | 2. Argumenty Turinga | 3. Funkcjonalizm |
Pytania W7
W7, 7/12/2016

A08. Filozofia kognitywna II - zarzuty.

1. Chiński pokój | 2. Nieobliczalność | 3. Podsumowanie
Pytania W8
W8, 14/12/2016

A09. Neurofilozofia I.

1. Potrzeba neurofilozofii | 2. Fenomenologia | 3. Umysł ucieleśnionyy | 4. Neurofilozofia | 5. Enaktywizm i znaczenia ciała
Pytania W9
W9, 21/12/2016

A10. Neurofilozofia świadomości.

1. Współczesne dyskusje dotyczące świadomości | 2. Świadomość potraktowana neurofilozoficzne
Pytania W10
W10, 4/01/2017

A11. Umysł i ewolucja: zwierzęta.

1. Kosmiczny kalendarz | 2. Umysł zwierząt | 3. Możliwości umysłowe naczelnych
Pytania W11
W11, 11/01/2017

A12. Umysł i ewolucja: ludzie.

1. Paleoantropologia ludzkiego umysłu | 2. Kultura i ewolucja | 3. Memetyka |
Pytania W12
W12, 18/01/2017

A13. Egzamin I

Pierwsza część egzaminu.

W13, ??/02/2017





Część II: Mózg, umysł i zachowanie.

W tej części staram się zrobić przegląd zagadnień, które nie są poruszane w innych wykładach, dlatego neuroanatomię i neuropsychologię potraktujemy pobieżnie. Przede wszystkim musimy zrozumieć jak to wszystko funkcjonuje i dlaczego jest takie, jakie jest ...

Słowniczek neuroanatomiczny | Mózg z góry na dół | Mapa mózgu | Mapa wykładów.
Ogólna mapa wykładów.

Zwiń/Rozwiń

B01. Mózg i umysł: rozwój.

1. Mózgi z grubsza i perspektywa ewolucyjna | 2. Geny i mózgi - złożoność informacji genetycznej | 3. Mózgi w liczbach i przetwarzanie informacji | 4. Ewolucja mózgów, porównanie | 5. Rozwój mózgu i umysłu | 6. Przyszła ewolucja mózgu
7. Wykład dodatkowy: "Co i skąd o sobie wiemy".
W01, 03/2017
Dowiązania zewnętrzne: Mózg i sieci neuronowe, liczne odnośniki.

B02. Działanie mózgu: najprostsze teorie I.

1. Budowa ogólna | 2. Dwa mózgi w jednym | 3. Trzy mózgi w jednym (teoria MacLeana)
B02, 03/2017

B03 Działanie mózgu: najprostsze teorie II.

1. Płeć, mózg i hormony | 2. Biochemia: równowaga hamowania i pobudzania | 3. Socjobiologia | 4. Inne proste teorie | 5. Geny i inteligencja | 6. Podejście systemowe - RDoC.
B03, 15/03/2017

B04. Homeostaza, pień i wzgórze.

1. Funkcjonalna budowa mózgu | 2. Metody badania aktywności mózgu | 3. Ogólne funkcje i urojeniowe zespoły błędnej identyfikacji | 4. Pień mózgu i homeostaza | 5. Wzgórze.
B04, 22/03/2017

B05. Emocje.

1. Układ limbiczny | 2. Emocje, uczucia i afekt | 3. Choroby afektywne
Linki zewnętrzne: Atlasy mózgu | Brain briefings (SfN) | Neuroscience for Kids | Synestezje | Oczy, iluzje |
B05, 03/2017

B06. Kora nowa, czucie i wzrok.

1. Kora nowa i lokalizacja niektórych funkcji psychicznych | 2. Czucie i propriocepcja: mapy topograficzne | 3. Wzrok i kora wzrokowa.
B06, 04/2017

B07. Kora nowa: inne zmysły i kontrola ruchu.

1. Słuch: drogi słuchowe, zaburzenia słuchu | 2. Smak | 3. Węch | 4. Zmysł równowagi | 5. Synestezje | 6. Inne zmysły: pragnienie, głód, upływ czasu | 7. Substytucja zmysłów | 8. Kontrola ruchu
B07, 04/2017

B08. Pamięć i uwaga

1. Rodzaje pamięci | 2. Anatomia pamięci | 3. Pamięć epizodyczna | 4. Pamięć semantyczna | 5. Pamięć robocza | 6. Zaburzenia pamięci | 7. Niedoskonałości pamięci | 8. Uwaga
B08, 04/2017

B09. Złożone czynności psychiczne

1. Złożone czynności psychiczne | 2. Mowa | 3. Muzyka | 4. Humor | 5. Matematyka | 6. Talent | 7. Inteligencja i geniusz | 8. Kreatywność.
B09, 10/05/2017

B10. Wola, moralność, miłość

1. Wola | 2. Decyzje | 3. Ja w mózgu | 4. Moralność | 5. Miłość | 6. Szczęście.
B10, 17.05/2017

B11. Mózg i świadomość

1. Definiowanie świadomości | 2. Jak opisać świadomy umysł? | 3. Globalna Przestrzeń Robocza | 4. Mózg - odbiornikiem świadomości? | 5. Neuronalne korelaty świadomości | 6. Nietypowe stany świadomości: hipnoza, NDE, stany mistyczne ... | 7. Samoświadomość.
B11, 24.05/2017
Referaty na temat świadomości | Różne zewnętrzne linki | Sen |

B12. Neuropsychologia – mózg zaburzony.

1. Choroby mózgu | 2. Zaburzenia osobowości | 3. Agnozje, afazje, aleksje i inne a | 4. Agnozje, afazje, aleksje i inne a... | 5. Substancje psychoaktywne | 6. Sen i jego zaburzenia | 7. Perspektywy kognitywistyki |
B12, 31.05/2017

Dowiązania zewnętrzne: kod cerebralny Wiliama Calvina | Walter Freeman | Modele mózgu M. Arbiba | Lektury W. Calvina | Biografie antropologów, biologów, lingwistów ...


Reszty ciekawych zagadnień niestety w ramach tego wstępnego wykładus nie zdążymy omówić ...



Cykl 6 wykładów związanych z kognitywistyką.

Inne wykłady.